Zondagmorgen in België.

Na bijna 30 uur wakker (in het vliegtuig niet kunnen slapen) rond zaterdagmiddag thuisgekomen. Vooraf werd er gepraat over hoe die thuiskomst zou verlopen. Anders voor de ouders met (jonge) kinderen en de opa's en oma's dan voor die alleen wonen. Maar ieder van ons was ermee bezig.

Bij mij thuis waren de twee dochters en de twee kleinkinderen er. Er was gekookt op zijn Vlaams (friet met biefstuk) en er werden veel vragen gesteld. Mijn eerste algemene indrukken over de reis en over de deelnemers werden gedeeld. En ik denk dat dit bij iedereen zo wel zal zijn geweest. Het verhaal moet er gewoon uit.
's Avonds in het eigen bed maar fysiek een rare nacht. Onvoorstelbaar gezweet (geen koorts) en echt de dekbedovertrek en de pyjama tijdens de nacht moeten vervangen. Ik hoop dat dit ook een manier is om Togo fysiek achter te laten. Maar vergeten nooit!

Om 08.00 uur winteruur opgestaan en de lauwe douche opzettelijk kouder gedraaid. Zoals in Togo. De weegschaal gaf 3 kg lager aan. Daarna eigen versgebakken brood met confituur en koffie.

We zijn echt terug!

Naar huis.

Nog even samen eten in het hotel en dan richting België. Deze 14 dagen hebben ons leven gekleurd. 50 tinten zwart. Ontelbare indrukken en beelden die op onze interne harde schijf staan. Dit was een ervaringsreis.
Mijn dank aan alle deelnemers voor hun blogbijdrage maar nog meer voor het samen delen van alles tijdens deze reis. Een extra merci aan Annelies en Nancy, onze begeleiders van  Werelsolidariteit. In naam van gans de groep een meer dan dikke dankjewel voor deze twee prachtige madammen. Prachtig op 50 manieren.
Misschien schrijven Lies en ik morgenochtend of een van de volgende dagen nog wel iets op de blog! Zeker nog niet definitief afsluiten!

Laatste uurtjes in Togo...

Onze twee weken zitten er bijna op. De laatste uurtjes zijn ingegaan.

Deze voormiddag hebben we een persconferentie gehad samen met onze partners. Nu we de nationale pers gehaald hebben, kunnen we ons rekenen bij de BT's. Nadien zijn we nog gaan shoppen, cadeautjes voor het thuisfront.

Momenteel is iedereen gewassen (natuurlijk al terug plakkend) en zitten we te wachten om naar de luchthaven te vertrekken.

We zien jullie allen morgen terug en zullen jullie niet vervelen met de vele verhalen die we meebrengen!

Een eerste evaluatiemoment.

Woensdagavond stond er voor ons 'werk' op het programma. Het moest die avond omdat er donderdag een afscheidsavond is voorzien en werken met een feesthoofd gaat niet echt. We kregen de opdracht om individueel onze opmerkingen te noteren over de positieve en  negatieve punten van de organisatie van deze ervaringsreis en hetzelfde wat betreft de inhoud van het programma. Annelies begeleidt professioneel  deze werksessie en Nancy maakt op haar laptop het verslag. De 14 meningen van de groepsleden geven aan wat voor ieder van ons belangrijk is en was tijdens deze reis. Dikwijls dezelfde maar ook tegenovergestelde bedenkingen en verwachtingen. Belangrijke informatie die WS in de toekomst zeker kan gebruiken binnen de organisatie. Ook een goede voorbereiding van de evaluatie die we vrijdagnamiddag, voor ons vertrek naar België, plannen met de plaatselijke organisaties die deze reis mee hebben voorbereid.
Het verslag is later zeker te raadplegen.

Universitair Ziekenhuis in Lome..

Een groot ziekenhuis met 1200 bedden, 1400 personeelsleden waarvan een honderdtal dokters en 350 verpleegkundigen.
Onze hele groep reageerde emotioneel op de onwaarschijnlijk lamentabele toestand die we aantroffen : verloederde gebouwen, geen uitrusting, patiënten zonder de minste privacy, zonder lakens op een plastic onderlaag.
In 2013 kan het eigenlijk niet dat op 'intensieve zorgen' de volledige uitrusting bestaat uit een (1) bloeddrukmeter, en dat het te steriliseren materiaal in een verroeste trommel op een verroeste tafel ligt.
De dienst tandheelkunde beschikt over twee aftandse tandartsstoelen, die mechanisch helemaal stuk zijn - er kan overigens ook geen radiografietje meer gemaakt worden.
We vernemen verder dat het operatiekwartier stilligt wegens gebrek aan anestesiegas,  en dat het ziekenhuis bij gebrek aan goed beleid zijn leveranciers niet meer betaalt.

Eigenlijk wordt hier aan klassegeneeskunde gedaan : dit is duidelijk het ziekenhuis voor de armen, voor diegenen die het zich niet kunnen veroorloven, beroep te doen op duurdere privé-klinieken die
-hopelijk- betere zorg en huisvesting aanbieden.

Voor iedereen een keiharde confrontatie met een schrijnende Togolese realiteit, waarin niet direct veel hoop op verandering te bespeuren valt.

Jos en Hilde

Man man man, wat een miserie

We dachten dat we de grootste armoede in het noorden gezien hadden, maar wat we in de haven van Lome zagen tartte alle verbeelding.
We bezochten Katanga, een wijk in de haven. Daar wordt de visvangst bewerkt door een gemeenschap van vrouwen op een erbarmelijke locatie, maar met een enorme bedrijvigheid.
Je houdt het niet voor mogelijk, zo armoedig de levens- en arbeidsomstandigheden daar zijn. Nochtans is er hoop onder de mensen. Er zijn met steun van WS via CSTT hangars geplaatst waar nu veiliger vis kan gerookt worden. Er zijn waterputten geïnstalleerd en er is een school opgericht.

Voor de mensen daar is er hoop. We duimen in ieder geval mee dat CSTT zijn schouders hier blijft onder zetten.

Marijke en Katleen 

340 km ver en een andere wereld

Maandag vertrokken we  vanuit Sokode terug naar Lome voor een reis van 340 km. Normaal een niet moeilijk te overbruggen afstand maar in Togo is dit een onderneming. Sokode ligt in het noorden  en is de tweede grootste stad van Togo. Het contrast  tussen noord en zuid kan niet groter zijn. In Lome is alles te verkrijgen (ook al is het voor de meesten niet te betalen) maar in het noorden is de situatie totaal anders. Weinig of geen voorzieningen (drinkbaar water, sanitair), hutten als huisvesting, een zeer beperkt aanbod van levensmiddelen,....' We passeren dorpen waar er blijkbaar maar 1 product te koop is. We hebben de tomatendorpen, de worteldorpen, de maniokdorpen,..... Er is zeer weinig werkgelegenheid, geen internet, heel weinig commucatiemogelijkheden, geen transportmogelijkheden buiten dan de route national 1 die het land van zuid naar noord doorkruist. Maar ondanks al deze beklijvende indrukken ontmoeten we mensen die zelf iets willen doen aan hun levens - en werkomstandigheden. Samen met Wages, een partner van Wereldsolidariteit, nemen deze kleine groepen van mensen zelf initiatief. Wages is een financiële instelling die hen microkrediet (opstartkapitaal) verleent. We bezoeken een groep van 10 families die samen een landbouwproject hebben opgestart. Fiere Togolezen die met een bedrag van 1500 euro iets doen aan hun situatie. Ze verbouwen maniok, mais, groene bonen en ze zorgen ervoor dat hun toekomst beter wordt. Ook de haarkapster en de eigenares van een restaurant zijn getuigen van hoop op verandering. Hoop op verbetering.

Nog enkele indrukken van onderweg:
- overladen busjes die met metershoge bagage het noorden vanuit het zuiden bevoorraden
- heel veel schoolkinderen die langs de drukke weg naar school gaan
- een groene omgeving met weinig grote bomen omdat door ongecontroleerde boskap (mensen koken op houtskool) de natuur wordt bedreigd

We komen om 17.00 uur thuis met groep B: Nancy, Katleen, Marijke, Hilde, Bertout, Paul en Marc.

PS. De mooie foto's zijn van Paul

Zonnige groetjes uit TOGO ...?

Zo halverwege een reis komt bij mij gewoonlijk de drang naar boven om een paar kaartjes te sturen. Eentje naar huis, eentje naar ons moe en nog een paar meer …. Maar hier heb ik er nog geen gezien én vroeg ik me af: kunt ge dat wel doen, vanuit Togo een kaartje sturen …? Zo’n mooie prent van zee en strand “hier zaten wij!” – ja, we zijn er geweest en het is er mooi als je niet vlakbij de lozing van de fosfaatfabriek gaat liggen en als je niet let op het afval op het strand of de vloot schepen die in de verte ligt te wachten om in de haven van Lomé goederen voor heel West-Afrika te lossen en te laden. Zonder nog te spreken van de ‘strandkinderen’ die lopen te bedelen, voor zichzelf een paar kokosnoten uit de bomen gooien – ook een attractie waar we ijverig foto’s van maken! - en dan worden weggejaagd door één van de toezichters op het terrein.

Lomé heeft ook een paar opvallende gebouwen en monumenten – en misschien zijn daar ook wel kaarten van…? Maar om de hoek lopen de kinderen op blote voeten in het vuil, verkopen mannen, vrouwen én kinderen alles wat je je maar kunt bedenken om toch maar het hoofd boven water te houden. En dat water is niet het warme zeewater … Kun je dat dan wel doen?

Wij (groep A) hebben ook een toeristische uitstap gemaakt naar het noorden. Er is heel wat groen en natuur. Verderop is het wat bergachtiger. En - spijtig voor wie het clichébeeld van Afrika wil doorbreken - er zijn zelfs nog huisjes met strooien dak!  De mooiste vlinders vind je naast de weg te koop in kistjes onder een glazen dekseltje. Er is een vervallen ‘kasteel’ uit de jaren ’40 maar spijtig genoeg stond de waterval droog … 

Ook hier onderweg: kraampjes met ananas en banaan, mango’s, cacao, houtskool … in de hoop wat te verkopen. In het stadje verderop wordt weer van alles aangeboden … een gids die je aanklampt (dat wij ‘toeristen’ zijn zien ze immers van ver). Een verkoper van houtsnijwerk die driftig gebaart van te stoppen …

Nee, voor hen zijn er ook geen ‘zonnige groeten uit Togo’.

Frans.

De fabeltjeskrant

Over Afrika wordt er heel wat de wereld ingestuurd. Soms zijn het fabeltjes of verhalen gebaseerd op vooroordelen. Soms blijkt het de harde realiteit te zijn.

Laat ons even een opsomming maken:

-          In Afrika is er geen eten: in tegendeel over wat er gezegd wordt, is er hier in Togo een overvloed aan eten aanwezig. Ik heb zelden zoveel eten bij elkaar gezien, als bij de bezoeken aan de plaatselijke markt. Eten is er zeker voldoende, alleen hebben niet alle mensen voldoende geld om het te kopen.

-          De mensen wonen er in hutjes met een strooien dakje: op het platte land merken we dat dit voor sommige families inderdaad zo is.

-          De kindjes in Afrika hebben dikke buikjes omdat ze geen eten hebben: dit klopt niet helemaal. We merken dat vele kinderen hier inderdaad dikke buikjes hebben. Dit komt echter niet van te weinig te eten, maar van te eenzijdige voeding. Omwille van het beperkte budget wordt er meestal gekozen voor voedsel dat het hongergevoel snel en lang stopt. Ook zijn de mensen hier vaak onwetend op het vlak van gezonde voeding. Ze hebben er geen besef van hoe belangrijk het is om groenten en fruit te eten. Bovendien zijn dit ook dure etenswaren, die ze zich ook weer niet kunnen permitteren.

-          In Afrika hebben ze niets: in Togo is alles voorradig. Denk aan iets en je kan het hier wel vinden. Alleen geldt ook hier weer dat de meeste mensen geen geld hebben om het te kopen.

-          De vrouwen lopen rond met een kruik op hun hoofd: klopt volledig. Dit gaat zelfs veel verder. De vrouwen hier lopen zelfs met hun volledige huisraad op hun hoofd. Ze stapelen in de breedte en in de hoogte.

-         
      De mensen lopen op blote voeten: we zien weinig mensen op blote voeten rondlopen. Meestal dragen ze teenslippers.

-          Zwarten zijn lui: de mensen zijn hier inderdaad traag, maar dit heeft weinig te maken met lui zijn. Het is hier zo warm dat je de ganse dag loom bent en amper vooruit geraakt. Door dit warme weer heb je ook regelmatig nood aan een dutje. En dit hebben we aan den lijve ondervonden!

 “Ze weten hier niet beter”: ze weten echt WEL beter!

Bericht van Tonia: Is het leven een feest?

Zonnig Afrika! De gewone mensen op de straat overleven van wat de natuur hen geeft. Duizenden verkoopstandjes – 4 palen en een dak van gedroogde palmbladeren – is hun enig inkomen. Bananen, ananas, papaja’s, mango’s, appelsienen, cacao,… en nog meer onbekende fruitsoorten en groenten. Dus de natuur zorgt voor een beetje inkomen.

Je ziet ze staan van ’s morgens vroeg tot de ‘ganse nacht’. Om 22u staan er nog veel om te verkopen, terwijl hun kinderen liggen te slapen op de grond of op een bankje. … is het dit?

Bij ons zeggen ze heb je meubelen, heb je huisgerief, dan kan je trouwen met je lief. Awel, ga hier in elk dorp langs grote wegen, daar is van alles te vinden. Je kan het zo gek niet bedenken. Tafels, stoelen, bedden, kasten, zetels, lampen, TV’s, radio’s, zelfs mooi versierde doodskisten.

Voor kleding kan je ook terecht, schoenen, broeken, T-shirts, BH’s, stoffen, handtassen, juwelen, … (Veritas toestanden).

Ook de mannen kunnen hier hun gading vinden. Sleutels, moeren, nagels, riemen, elektriciteit, planken, sloten, autobanden, fietsen, …

Maar… als je alles bij elkaar telt, het meeste wat je hier ziet zijn de moto’s. Er wordt degelijk in gehandeld. Diegenen die er een hebben, zijn er ongelofelijk mee bezig: wassen, poetsen, opblinken,… het is hun rijkdom. Maar het dient vooral al vervoermiddel en taxi.

Eten maken hoef je ook niet per se te doen, want er staan vele kraampjes met gebakken vis, escargots, garnalen, kippen, iets wat op saté’s lijkt, brood en groenten, …

Wil je mooi zijn geen probleem. Je kan je haar laten doen met extensions, pruiken, je nagels laten verzorgen, je voeten een pedicure geven,…

Maar het spreekwoord klopt echt ‘wij hebben in Europa de klok. De Afrikanen hebben de tijd.’ Of geduld is een erg mooie deugd.

(Tekst: Tonia)

Vrijdag in Kara.

Marijke en Katleen maken het verslag.
We hebben samen ontbeten in een restaurant. Dit klinkt mooi maar het ontbijt was zeer sober. Er was met moeite 1 stukje frans brood voorzien van confituur. We hadden een schotel kaas bijbesteld die bestond uit 4 kleine stukjes kaas. Dit kostte ons 4 euro wat voor hier ongelooflijk duur is.
Vervolgens 2 scholen bezocht: een publieke en een private school.
Wat ons opviel tijdens het bezoek aan de publieke school:
- 60 - 80 leerlingen per klas; gemend en met 3 op een bankje in een lokaal zonder verluchting
- een minimum aan syndicale werking maar grote vraag naar noodzakelijke bijkomende lesmiddelen.
- men streeft naar een hogere verloning.

Bij de private scholen is de situatie nog schrijnender.
- geen verloning die de verlofperiodes / 3 maanden
- betaald per uur
- moeten meer werken dan de uren die ze registreren en uitbetalen
- elk jaar zoeken naar personeel die aan deze voorwaarden willen werken waardoor de kwaliteit van het onderwijs onvoldoende is.

Spijtig is er een versnippering aan syndicake werking terwijl er nood is aan een structurele organisatie. De overheid kijkt enkel toe.

Bezoek op donderdag aan het ziekenhuis St.-Luc.

Hilde; onze verpleegkundige; schrijft haar ervaringen neer.
Ziekenhuis is een groot woord. Meer te vergelijken met een huisartsenpost van bij ons. gecombineerd met een materniteit en een raadpleging van Kind en Gezin en een apotheek. Ze behandelen er cardiologische aandoeningen. Eeg nemen; het maken van  bloedanalyses en ook bloedtransufies zijn mogelijk. Het bloed komt van een bloedtransfusiecentrum op 52 km hier vandaan. Het is daar in Sokode dat de mensen ook naartoe moeten voor een meer gespecialiseerde behandeling. De meeste patienten komen per moto of te voet en St.- Luc ontvangt mensen die tot op maximum 50 km wonen. De meeste patienten worden behandeld voor malaria of aids.In de materniteit verblijven de jonge moeders tot 3 dagen na de bevalling. Ze komen terug voor controle na 8 dagen en na 6 weken. Een keizersnede is hier niet mogelijk. In het centrum van Kind en Gezin worden de kinderen gevolgd tot de leeftijd van 5 jaar. Ondanks deze opvolging is de kindersterfte groot. Juiste getallen kan men ons niet direct geven.

Nog enkele beschouwingen van mezelf. We zien een groep van oude gebouwen in de koloniale stijl. De materialen zijn alles behalve nieuw maar de inzet van de aanwezige verpleegsters is groot. De vele jonge moeders met hun kinderen van amper 14 dagen oud vertederen iedereen in de groep.

Woensdag in Blitta

Na een reis van 270 km over de route nationale 1 aangekomen in Blitta Gare. Onze 26-jarige begeleider Kossi; als jurist werkzaam bij SADD; zal ons tijdens de reis antwoorden geven op de honderden vragen die we hem stellen.  In Blitta brengen we een bezoek aan Blitta Gare waar we een verhaal krijgen over de spoorweg die sinds 2009 niet meer actief is. Hetgevolg is dat de regio voor een groot deel geisoleerd raakt. We merken dat aan de beschikbare producten die te koop worden aangeboden. Het verhaal van de spoorweg zal ons de volgende dagen nog bezig houden. Om 20.00 uur ontmoeten we de 6 militanten van des droits des hommes. Een groep die wordt begeleid door SADD.Door deze militanten te informeren over hun rechten en plichten; hen te sensibiliseren om hun kennis te verspreiden willen ze deze lokale groep versterken in hun werkingen. De tweede groep zijn een 15 werknemers van het marmerbedrijf POMAR die na hun werk 56 km met hun moto over onverharde weg hebben afgelegd om hier aanwezig te zijn. Het is hun eerste kennismaking met SADD en CSTT /vakbo,d. De groep is gretig en heeft 101 vragen. Op een meesterlijke en inspirende manier zal Kossi hen meenemen in het verhaal van solidariteit; van het belang om goed geinformeerd te zijn; de sterkte om als groep op te komen voor hun rechten. Door onze aanwezigheid voelen ze ich gesterkt om vol te houden om te werken aan verandering. Deze tot nu toe nog illegale groep heeft nog een lange weg te gaan maar hun enthousiasme werkt aanstekelijk.

Ik typ dit kort bericht op onze blog in een plaatselijk internet-barak in Kara. als enigste blanke maar ik voel me hier op een bepaalde manier na een week al een stuk thuis. Het toetsenbord vraagt wat oefening omwille van de Afrikaanse aanpassingen. Dus fouten zijn mogelijk.

WAGES-project; visverkoopsters op de markt in Lomé

Deze voormiddag bezochten we op de markt in Lomé enkele vrouwen die een microkrediet kregen. We werden daarbij begeleid door Junior Mayede, verantwoordelijke voor het sparen en de kredieten bij WAGES. Tussen de kraampjes en de stapels gerookte vis vertelden ze het volgende.
"Wij zijn een groep van 3 vrouwen die nu voor het derde jaar op rij een microkrediet hebben gekregen. Met dat geld gaan we 2 keer per maand gerookte vis kopen in Benin. Die verdelen we hier en verkopen we op de markt. Zo hebben we zelf een beter inkomen en zijn we niet meer afhankelijk van tussenhandelaars of woekeraars die ons ook wel geld willen lenen, maar aan een veel te hoge intrest. Bij WAGES is die lager en worden we ook veel beter begeleid.
We leenden het eerste jaar 300.000 CFA ("sefa's") = 450 euro, het 2e jaar ook en nu 500.000 CFA (750 euro). Het geld mag alleen gebruikt worden voor de activiteit waarvoor we het aanvroegen, anders worden we geschorst.
We betalen elke maand 50.000 CFA terug, we sparen elk jaar 60.000 CFA en hebben elk nu een inkomen van 1000 CFA (= 1,5 euro) per dag. (Dat is ongeveer het bestaansminimum in Togo).
Het voordeel voor ons is dat we dit geld voor onszelf en onze kinderen kunnen gebruiken. We moeten ook een eigen bankrekening hebben, dus we zijn nu veel onafhankelijker van onze mannen.
Als groep steunen we mekaar ook. Vandaag is één van de vrouwen niet op de markt omdat haar man gestorven is. Een 2e vrouw is bij haar gebleven om haar te steunen. De andere vrouwen verkopen ook hun vis zodat ze toch nog een inkomen hebben. We komen ook wekelijks op vrijdag samen om te praten over de verkoop en de problemen. Iedereen heeft ook een eigen taak binnen de groep. En zo zorgen we er ook voor dat iedereen blijft meedoen.
Na deze 3 jaar kunnen we eigenlijk geen krediet meer krijgen, omdat WAGES wil dat dan iedereen op eigen benen kan staan. Maar we zouden toch graag als groep blijven verder doen. En WAGES is aan het bekijken of dat toch niet kan ... ."

We hoorden van Junior ook dat meerdere vrouwen al gevraagd hebben om ook zo'n groep te kunnen opstarten. Maar ze remmen dat nog even af om eerst deze groep goed op het spoor te hebben. Ook wel omdat ze dan natuurlijk wel mekaars concurrenten wat worden ....
Deze vrouwen waren heel gelukkig met het initiatief. En dit soort gerookte vis is blijkbaar heel geliefd in Togo. Dus er zullen zo nog wel wat van die groepen komen.
(Verslagje van Frans - met de groeten aan de kinderen en de juffen van De Wijsneus in Wortel)

Op het platteland

Woensdag is onze groep in twee gesplitst en hebben we de hoofdstad verlaten. Onze groep bestaat uit Annelies, Frans, Hans, Hilsande, Jos, Tonia en ikzelf.

We zijn naar het platteland getrokken, waar we een aantal projecten van WAGES en CSTT bezocht hebben. We hebben onder andere een groep vrouwen bezocht in Abobo die door middel van een microkrediet een handel opgezet hebben in het roken van vis, we zijn op bezoek geweest bij een mutualiteit, hebben arbeiders gesproken over hun arbeidsomstandigheden in de fabriek,...

De leefomstandigheden op het platteland zijn nog primitiever en nog meer erbarmelijk dan in de hoofdstad. We hebben echt aangrijpende taferelen gezien. Om stil van te worden!

Schone kleren campagne

Vandaag hebben we ons 100% als vrouw gedragen. Zelfs een aantal mannen in ons gezelschap gingen helemaal mee op in ons 'laat ons even lekker gaan shoppen' bevlieging.

Ons verhaal begint vanmorgen. Hilsande en ikzelf gingen even op bezoek bij de dame in het winkeltje aan de overkant. Buiten spullen verkopen, is ze ook kleermaker. Dat bracht ons natuurlijk op geweldige gedachten. Tussen de bezoeken van de dag, was het ook meteen een zoektocht naar het juiste stofje.

Al snel werden een aantal medereizigers mee gebeten door deze microbe en stonden we met zijn allen stofjes uit te zoeken op de plaatselijke markt.

Met het stofje onder de arm, zijn we opnieuw langsgegaan bij de dame in het winkeltje. Patroontjes kiezen, de kleur van knoopjes, wel of geen kraagje,... Iedereen bestelde zijn perfecte ontwerp.

Buiten het feit dat we volgende week een unieke Afrikaanse outfit hebben, hebben we gezorgd voor werkgelegenheid. En nog belangrijker, we hebben een faire prijs betaald voor onze spullen.

Salut camerades! Camerades salut!

Dinsdag wordt bijna afgerond. Vandaag offerfeest (feestdag) en het programma moet worden aangepast. De geplande bezoeken aan de Zone Franche (vrijhandelszone) kan niet doorgaan omdat de fabrieken gesloten zijn. De vakbondsafgevaardigden staan ons wel op te wachten en gaan enthousiast in gesprek. Daarna een rondrit door deze ommuurde fabriekzones en de armoede aan de buitenkant is schrijnend. Een aantal mensen  wonen in erbarmelijke omstandigheden. Massa's afval, wegen die zo goed als onberijdbaar zijn, ....  schrijnend. En dan een rit door de overheidswijk met grote statige gebouwen, monumenten, .....het contrast is (te) groot. Om 18.00 uur een bijeenkomst met een grote groep vakbondsmensen uit de vrijhandelszone waar de vakbonden pas sinds 2009 officieel erkend zijn. Er wordt gestart met het animeren van de groep door het roepen van de slogan Salut camerades en camerades salut. Iemand roept en de rest antwoord. Er wordt gezongen en wij brengen voor de eerste keer ons eigen lied:Vivre la solidarite. Na de officiële sprekers nemen de mensen van de werkvloer spontaan zelf het woord met hun getuigenissen. Een mooie avond met veel wederzijdse ver- en bewondering. Nadien nog een lekkere pizza en nog eentje in de hotelbar. Morgen splitsen we op in twee groepen. Groep À gaat naar het zuiden van Togo en zelf ga ik met groep B een 300 kilometer richting Noorden. Eindelijk weg uit de hoofdstad!

Een kleurling in Afrika

Sinds onze aankomst hier in Togo is me een nieuw gevoel overkomen. Het gevoel dat je krijgt wanneer je kleur van je huid anders is dan de meerderheid van de mensen om je heen.

Het is een apart gevoel, soms positief, soms negatief. Je loopt de ganse dag in de 'picture'. Starende, bewonderende, afkeurende, vragende, kwade, vriendelijke, boze, lieve, nieuwsgierige,... blikken. Ogen die je aankijken, gezichtsuitdrukkingen,... Genoeg om je elke minuut 'anders' te voelen.

Ik heb me nooit zo 'blank' gevoeld dan de laatste dagen.

Is dit het gevoel dat wij geven aan onze gekleurde landgenoten?
Is dit het gevoel dat ik hen geef?

Maandag volgens.........

Vandaag enkele 'getuigenissen' van de deelnemers over hoe zij de dag beleefden!

Marijke en Katleen:  ' De werking van SADD was imponerend en inspirerend, wetende dat het een zeer jonge organisatie is (10 jaar) met een zeer brede kijk op de samenleving.Ze spelen enorm in op de bestaande problematieken verspreid over verschillende groepen van mensen'.

Jos: ' Het verschil in stijl bij Wages in vergelijking met de andere organisaties......Ervaren dat voodoo echt wel leeft bij de mensen die ons begeleiden'.

Annelies: ' Ik was vandaag sterk onder de indruk van SADD. Van hun acties, hun resultaten, hun competentie en hun bescheidenheid. Mijn hoedje af!'.

Hilde: 'Land van contrasten. Dure auto's en veel armoede. Slimme mensen bij de organisaties die nog in voodoo geloven'.

Tonia: ' Warm, druk-druk-druk op straat, horen-zien-niet altijd verstaanbaar, beseffen dat wij het geluk hebben op de juiste plek geboren te zijn, wetend dat we dankbaar moeten zijn, begrijpen dat hulp weinig helpt maar dat mentaliteit moet veranderen, geduld is een mooie deugd, wij eten goed/tegoed, fijne groep,......

Frans: 'Togo een land met veel gezichten en overal zie je massa's mensen, kinderen, moto's, kraampjes, afval, stof en zweet.  IAO wat is dat? Voor een land als Togo tocht heel belangrijk!

Zondag kleurt Afrikaans.

Maandag lokale tijd 21.00 uur. Thuis 23.00 uur en al zeker een aantal slapers. Slapen hier is niet zo evident. Niet alleen vanwege de warmte maar vooral vanwege de beklijvende ervaringen. Alles vertellen is onmogelijk maar toch een aantal zaken die we willen delen. Nieuws  van zondag. Gisteren  eerst veel cijfers en officiële uitleg van CSTT (vakbond)  en daarna samen eten in een 'beter' restaurant. Proberen een gesprek aan te knopen met de gasten. Ze antwoorden maar gaan zelf niet in dialoog. Raar dat zij geen vragen hebben over onze situatie. In de namiddag met François (adjunct-secretaris)naar Festival du masque. Een voodoo-ritueel om de overleden broer van Francois te begeleiden naar het hiernamaals. De grote groep aanwezigen waren echt bang van de gemaskerde dansers en wij mochten mee deel uit maken, samen met de naaste familie, van deze unieke gebeurtenis. 14 blanken in een massa van Afrikanen.......iemand zei 'ik heb me nog nooit zo blank gevoeld'. Daarna terug een snack en dan verbroederen in het hotel.

Opstaan in Lome.

Samen met Lies en Hilsande zitten we aan de receptie van hotel Minba La Licorne. Warm, vochtig en     eenvoudig. Plaatselijke tijd 08.00 uur en ontbijten kan pas om 09.00 uur. Maar er is draadloos internet en met twee vingers op mijn ipad het eerst bericht vanuit West-Afrika. Gisteren een Westerse dag met treinrit naar Parijs in 1e klas en dan met Air France naar Lome. Aperitief, warme maaltijd, kaas, ananas, glaasje wijn (x2).ijsje, koffie met...... 'T was af.  Op de luchthaven het eerste contact met de warme, vochtige wind. 27 graden. Inchecken in een kleine terminal met veel volk in uniform (mannen) die rustig hun ding doen. Mensen van SADD wachten ons op en in twee minibusjes naar ons hotel. Valiezen achterlaten en naar restaurant SKY. Grote koele flessen bier, lokale vis met zoete aardappelen (igname). Om middernacht in 't bed en vandaag starten we echt.

Foto straatkant hotel!

Nog enkele uurtjes...

In plaats van mijn bed op te zoeken, toch nog even wat posten op onze blog.

Wat ik dacht wat even een rustig dagje zou worden, werd stress, stress en nog is stress. Het is nu nog is bewezen, inpakken is niets voor mij. Vier keer mijn valies in- en terug uitpakken, elke keer minder in de valies en meer terug de wasmand in. Ook al stapelde die wasmand op, mijn valies ging niet minder wegen :-s Nu weet ik weer waarom diëten ze frustrerend is, dat pijltje van de weegschaal kan enkel maar naar rechts bewegen :-D Maar uiteindelijk is alles toch goed gekomen. Valies staat nu netjes in de gang te wachten om morgen mee op avontuur te vertrekken.

En een avontuur gaat het worden. Al weet ik nog steeds niet goed wat er me allemaal te wachten staat. Maar van één ding ben ik zeker, het gaat een geweldige ervaring worden!

Hopelijk hebben we morgen niet al te veel last van de staking in Frankrijk en stijgt ons vliegtuig op.

Dus als alles loopt zoals het hoort, komt de volgende post vanuit Togo. Slaapwel!

De deelnemers aan de ervaringsreis TOGO 2013 zijn:

Bovenste rij (staand) Hans, Bertout, Annelies, Marc, Lies, Frans en Nancy

Middelste rij: Jos, Katleen, Hilsande en Tonia
Onderste rij (op boomstam) Paul, Marijke en Hilde

Ons lied

VIVRE EN SOLIDARITÉ -  WERELDSOLIDARITEIT

(muziek: Glory, glory, halleluja)

VIVR' EN SOLIDARITÉ

VIVR' EN SOLIDARITÉ

LE NORD, LE SUD, (oui) LE MONDE ENTIER

EN SOLIDARITÉ!

WIJ LEVEN IN HET NOORDEN, HEBBEN VEEL IN OVERVLOED

KUNNEN MOEILIJK DELEN, HOUDEN VAST AAN ONS TEGOED

OP BEZOEK IN 'T ZUIDEN, HIER IN TOGO INLEEFREIS

DAT BRENGT ONS VAN DE WIJS!

DE DINGEN DIE WE HOREN, ZIEN EN VOELEN RAKEN ECHT

EN DAN KLAGEN WIJ OOK NOG, AL HEBBEN WE 'T NIET SLECHT

RESPECT VOOR JULLIE ALLEN EN VOOR 'T DAGELIJKS GEVECHT

TEGEN ARMOE EN ONRECHT!

WE WILLEN JULLIE DANKEN OM DIT HIER MET ONS TE DELEN

SAMEN STAAN WE STERKER, SAMEN KUNNEN WE HET HELEN

JE STAAT ER NIET ALLEEN VOOR, SAMEN, JA DAT DOET JE GOED,

DAT GEEFT JE KRACHT EN MOED! De dingen die we horen, zien en voelen raken ons echt
En dan klagen wij nog ook al hebben wij het niet slecht
Respect voor jullie allen en voor jullie gevecht
tegen onbegrip en onrecht

VIVR' EN SOLIDARITÉ

VIVR' EN SOLIDARITÉ

LE NORD, LE SUD, (oui) LE MONDE ENTIER

EN SOLIDARITÉ!

A TOUT(ES) LES FEMMES, TOUS LES HOMMES, NOUS DISONS 'MERCI!'

DE NOUS MONTRER OUVERTEMENT LA VI-E D'ICI

OUI, ON VA CHANGER LE MONDE, ÇA SERA FACILE

EN SOLIDARITÉ!

WERELDSOLIDARITEIT

WERELDSOLIDARITEIT

BETER LEVEN WERELDWIJD

IN SOLIDARITEIT!

Mijn eerste bijdrage...

Zoals Marc in zijn bericht al vermeldde, zal ook ik proberen mijn bijdrage te leveren aan deze blog.

Ook hier zijn de laatste voorbereidingen begonnen. Overal rondom mij zie ik stapels kleren, materiaal, zakken met spullen, medicijnen,… Hoe moet dit in hemelsnaam ooit in een koffer passen??? Is dit nu wat ze noemen ‘inpakstress’? Misschien moet ik de tips uit de vorming
‘omgaan met stress’ die ik deze voormiddag gegeven heb, zelf is proberen toe te passen.

Nog twee dagen werken om daar de laatste voorbereidingen te treffen voor mijn verlof en mijn laatste verplichtingen afwerken. En dan ben ook ik er helemaal klaar voor.

Ik heb het niet kunnen laten om al eens te gaan kijken naar het weer voor zaterdag. Ze voorspellen 32° in Lomé, de hoofdstad van Togo, waar we zaterdag landen. Wat een heerlijk vooruitzicht!

Mijn eerste bericht!

Ik ben geregistreerd als 'schrijver' op deze blog. Samen met Lies zal ik proberen om de volgers op de hoogte te houden van onze ervaringsreis naar Togo.

Het vertrek wordt nu wel heel concreet. Zonet nog even naar de huisarts en de apotheek om mijn persoonlijke reisapotheek klaar te maken. Natuurlijk hopen we allemaal dat we de zalfjes en pilletjes niet zullen nodig hebben.

Morgen nog naar het grootoudersfeest van onze kleindochter Bo, in de namiddag met de sportclub (korfbal) nog meewerken aan een project om kansarmen in contact te brengen met een sportvereniging, nog even langs bij de jongste dochter en dan 's avonds met een werkgroep van ACW-Kempen nadenken over het project: 'samenaankoop'.

Vanaf donderdag geen lokale engagementen meer. Tijd voor familie, nog wat info over Togo doornemen en me mentaal voorbereiden voor de 14-daagse Afrikaanse ervaring!

Aftellen...

Nog 10 dagen en dan is het zover... Dan vertrekken we richting Togo!
Het wordt zeker een boeiende reis, met heel wat interessante ontmoetingen en leerrijke gesprekken.
Volg ons via deze blog en je komt heel wat te weten....
Tot gauw!