Naar huis.

Nog even samen eten in het hotel en dan richting België. Deze 14 dagen hebben ons leven gekleurd. 50 tinten zwart. Ontelbare indrukken en beelden die op onze interne harde schijf staan. Dit was een ervaringsreis.
Mijn dank aan alle deelnemers voor hun blogbijdrage maar nog meer voor het samen delen van alles tijdens deze reis. Een extra merci aan Annelies en Nancy, onze begeleiders van  Werelsolidariteit. In naam van gans de groep een meer dan dikke dankjewel voor deze twee prachtige madammen. Prachtig op 50 manieren.
Misschien schrijven Lies en ik morgenochtend of een van de volgende dagen nog wel iets op de blog! Zeker nog niet definitief afsluiten!

Laatste uurtjes in Togo...

Onze twee weken zitten er bijna op. De laatste uurtjes zijn ingegaan.

Deze voormiddag hebben we een persconferentie gehad samen met onze partners. Nu we de nationale pers gehaald hebben, kunnen we ons rekenen bij de BT's. Nadien zijn we nog gaan shoppen, cadeautjes voor het thuisfront.

Momenteel is iedereen gewassen (natuurlijk al terug plakkend) en zitten we te wachten om naar de luchthaven te vertrekken.

We zien jullie allen morgen terug en zullen jullie niet vervelen met de vele verhalen die we meebrengen!

Een eerste evaluatiemoment.

Woensdagavond stond er voor ons 'werk' op het programma. Het moest die avond omdat er donderdag een afscheidsavond is voorzien en werken met een feesthoofd gaat niet echt. We kregen de opdracht om individueel onze opmerkingen te noteren over de positieve en  negatieve punten van de organisatie van deze ervaringsreis en hetzelfde wat betreft de inhoud van het programma. Annelies begeleidt professioneel  deze werksessie en Nancy maakt op haar laptop het verslag. De 14 meningen van de groepsleden geven aan wat voor ieder van ons belangrijk is en was tijdens deze reis. Dikwijls dezelfde maar ook tegenovergestelde bedenkingen en verwachtingen. Belangrijke informatie die WS in de toekomst zeker kan gebruiken binnen de organisatie. Ook een goede voorbereiding van de evaluatie die we vrijdagnamiddag, voor ons vertrek naar België, plannen met de plaatselijke organisaties die deze reis mee hebben voorbereid.
Het verslag is later zeker te raadplegen.

Universitair Ziekenhuis in Lome..

Een groot ziekenhuis met 1200 bedden, 1400 personeelsleden waarvan een honderdtal dokters en 350 verpleegkundigen.
Onze hele groep reageerde emotioneel op de onwaarschijnlijk lamentabele toestand die we aantroffen : verloederde gebouwen, geen uitrusting, patiënten zonder de minste privacy, zonder lakens op een plastic onderlaag.
In 2013 kan het eigenlijk niet dat op 'intensieve zorgen' de volledige uitrusting bestaat uit een (1) bloeddrukmeter, en dat het te steriliseren materiaal in een verroeste trommel op een verroeste tafel ligt.
De dienst tandheelkunde beschikt over twee aftandse tandartsstoelen, die mechanisch helemaal stuk zijn - er kan overigens ook geen radiografietje meer gemaakt worden.
We vernemen verder dat het operatiekwartier stilligt wegens gebrek aan anestesiegas,  en dat het ziekenhuis bij gebrek aan goed beleid zijn leveranciers niet meer betaalt.

Eigenlijk wordt hier aan klassegeneeskunde gedaan : dit is duidelijk het ziekenhuis voor de armen, voor diegenen die het zich niet kunnen veroorloven, beroep te doen op duurdere privé-klinieken die
-hopelijk- betere zorg en huisvesting aanbieden.

Voor iedereen een keiharde confrontatie met een schrijnende Togolese realiteit, waarin niet direct veel hoop op verandering te bespeuren valt.

Jos en Hilde

Man man man, wat een miserie

We dachten dat we de grootste armoede in het noorden gezien hadden, maar wat we in de haven van Lome zagen tartte alle verbeelding.
We bezochten Katanga, een wijk in de haven. Daar wordt de visvangst bewerkt door een gemeenschap van vrouwen op een erbarmelijke locatie, maar met een enorme bedrijvigheid.
Je houdt het niet voor mogelijk, zo armoedig de levens- en arbeidsomstandigheden daar zijn. Nochtans is er hoop onder de mensen. Er zijn met steun van WS via CSTT hangars geplaatst waar nu veiliger vis kan gerookt worden. Er zijn waterputten geïnstalleerd en er is een school opgericht.

Voor de mensen daar is er hoop. We duimen in ieder geval mee dat CSTT zijn schouders hier blijft onder zetten.

Marijke en Katleen 

340 km ver en een andere wereld

Maandag vertrokken we  vanuit Sokode terug naar Lome voor een reis van 340 km. Normaal een niet moeilijk te overbruggen afstand maar in Togo is dit een onderneming. Sokode ligt in het noorden  en is de tweede grootste stad van Togo. Het contrast  tussen noord en zuid kan niet groter zijn. In Lome is alles te verkrijgen (ook al is het voor de meesten niet te betalen) maar in het noorden is de situatie totaal anders. Weinig of geen voorzieningen (drinkbaar water, sanitair), hutten als huisvesting, een zeer beperkt aanbod van levensmiddelen,....' We passeren dorpen waar er blijkbaar maar 1 product te koop is. We hebben de tomatendorpen, de worteldorpen, de maniokdorpen,..... Er is zeer weinig werkgelegenheid, geen internet, heel weinig commucatiemogelijkheden, geen transportmogelijkheden buiten dan de route national 1 die het land van zuid naar noord doorkruist. Maar ondanks al deze beklijvende indrukken ontmoeten we mensen die zelf iets willen doen aan hun levens - en werkomstandigheden. Samen met Wages, een partner van Wereldsolidariteit, nemen deze kleine groepen van mensen zelf initiatief. Wages is een financiële instelling die hen microkrediet (opstartkapitaal) verleent. We bezoeken een groep van 10 families die samen een landbouwproject hebben opgestart. Fiere Togolezen die met een bedrag van 1500 euro iets doen aan hun situatie. Ze verbouwen maniok, mais, groene bonen en ze zorgen ervoor dat hun toekomst beter wordt. Ook de haarkapster en de eigenares van een restaurant zijn getuigen van hoop op verandering. Hoop op verbetering.

Nog enkele indrukken van onderweg:
- overladen busjes die met metershoge bagage het noorden vanuit het zuiden bevoorraden
- heel veel schoolkinderen die langs de drukke weg naar school gaan
- een groene omgeving met weinig grote bomen omdat door ongecontroleerde boskap (mensen koken op houtskool) de natuur wordt bedreigd

We komen om 17.00 uur thuis met groep B: Nancy, Katleen, Marijke, Hilde, Bertout, Paul en Marc.

PS. De mooie foto's zijn van Paul

Zonnige groetjes uit TOGO ...?

Zo halverwege een reis komt bij mij gewoonlijk de drang naar boven om een paar kaartjes te sturen. Eentje naar huis, eentje naar ons moe en nog een paar meer …. Maar hier heb ik er nog geen gezien én vroeg ik me af: kunt ge dat wel doen, vanuit Togo een kaartje sturen …? Zo’n mooie prent van zee en strand “hier zaten wij!” – ja, we zijn er geweest en het is er mooi als je niet vlakbij de lozing van de fosfaatfabriek gaat liggen en als je niet let op het afval op het strand of de vloot schepen die in de verte ligt te wachten om in de haven van Lomé goederen voor heel West-Afrika te lossen en te laden. Zonder nog te spreken van de ‘strandkinderen’ die lopen te bedelen, voor zichzelf een paar kokosnoten uit de bomen gooien – ook een attractie waar we ijverig foto’s van maken! - en dan worden weggejaagd door één van de toezichters op het terrein.

Lomé heeft ook een paar opvallende gebouwen en monumenten – en misschien zijn daar ook wel kaarten van…? Maar om de hoek lopen de kinderen op blote voeten in het vuil, verkopen mannen, vrouwen én kinderen alles wat je je maar kunt bedenken om toch maar het hoofd boven water te houden. En dat water is niet het warme zeewater … Kun je dat dan wel doen?

Wij (groep A) hebben ook een toeristische uitstap gemaakt naar het noorden. Er is heel wat groen en natuur. Verderop is het wat bergachtiger. En - spijtig voor wie het clichébeeld van Afrika wil doorbreken - er zijn zelfs nog huisjes met strooien dak!  De mooiste vlinders vind je naast de weg te koop in kistjes onder een glazen dekseltje. Er is een vervallen ‘kasteel’ uit de jaren ’40 maar spijtig genoeg stond de waterval droog … 

Ook hier onderweg: kraampjes met ananas en banaan, mango’s, cacao, houtskool … in de hoop wat te verkopen. In het stadje verderop wordt weer van alles aangeboden … een gids die je aanklampt (dat wij ‘toeristen’ zijn zien ze immers van ver). Een verkoper van houtsnijwerk die driftig gebaart van te stoppen …

Nee, voor hen zijn er ook geen ‘zonnige groeten uit Togo’.

Frans.