Man man man, wat een miserie

We dachten dat we de grootste armoede in het noorden gezien hadden, maar wat we in de haven van Lome zagen tartte alle verbeelding.
We bezochten Katanga, een wijk in de haven. Daar wordt de visvangst bewerkt door een gemeenschap van vrouwen op een erbarmelijke locatie, maar met een enorme bedrijvigheid.
Je houdt het niet voor mogelijk, zo armoedig de levens- en arbeidsomstandigheden daar zijn. Nochtans is er hoop onder de mensen. Er zijn met steun van WS via CSTT hangars geplaatst waar nu veiliger vis kan gerookt worden. Er zijn waterputten geïnstalleerd en er is een school opgericht.

Voor de mensen daar is er hoop. We duimen in ieder geval mee dat CSTT zijn schouders hier blijft onder zetten.

Marijke en Katleen 

340 km ver en een andere wereld

Maandag vertrokken we  vanuit Sokode terug naar Lome voor een reis van 340 km. Normaal een niet moeilijk te overbruggen afstand maar in Togo is dit een onderneming. Sokode ligt in het noorden  en is de tweede grootste stad van Togo. Het contrast  tussen noord en zuid kan niet groter zijn. In Lome is alles te verkrijgen (ook al is het voor de meesten niet te betalen) maar in het noorden is de situatie totaal anders. Weinig of geen voorzieningen (drinkbaar water, sanitair), hutten als huisvesting, een zeer beperkt aanbod van levensmiddelen,....' We passeren dorpen waar er blijkbaar maar 1 product te koop is. We hebben de tomatendorpen, de worteldorpen, de maniokdorpen,..... Er is zeer weinig werkgelegenheid, geen internet, heel weinig commucatiemogelijkheden, geen transportmogelijkheden buiten dan de route national 1 die het land van zuid naar noord doorkruist. Maar ondanks al deze beklijvende indrukken ontmoeten we mensen die zelf iets willen doen aan hun levens - en werkomstandigheden. Samen met Wages, een partner van Wereldsolidariteit, nemen deze kleine groepen van mensen zelf initiatief. Wages is een financiële instelling die hen microkrediet (opstartkapitaal) verleent. We bezoeken een groep van 10 families die samen een landbouwproject hebben opgestart. Fiere Togolezen die met een bedrag van 1500 euro iets doen aan hun situatie. Ze verbouwen maniok, mais, groene bonen en ze zorgen ervoor dat hun toekomst beter wordt. Ook de haarkapster en de eigenares van een restaurant zijn getuigen van hoop op verandering. Hoop op verbetering.

Nog enkele indrukken van onderweg:
- overladen busjes die met metershoge bagage het noorden vanuit het zuiden bevoorraden
- heel veel schoolkinderen die langs de drukke weg naar school gaan
- een groene omgeving met weinig grote bomen omdat door ongecontroleerde boskap (mensen koken op houtskool) de natuur wordt bedreigd

We komen om 17.00 uur thuis met groep B: Nancy, Katleen, Marijke, Hilde, Bertout, Paul en Marc.

PS. De mooie foto's zijn van Paul

Zonnige groetjes uit TOGO ...?

Zo halverwege een reis komt bij mij gewoonlijk de drang naar boven om een paar kaartjes te sturen. Eentje naar huis, eentje naar ons moe en nog een paar meer …. Maar hier heb ik er nog geen gezien én vroeg ik me af: kunt ge dat wel doen, vanuit Togo een kaartje sturen …? Zo’n mooie prent van zee en strand “hier zaten wij!” – ja, we zijn er geweest en het is er mooi als je niet vlakbij de lozing van de fosfaatfabriek gaat liggen en als je niet let op het afval op het strand of de vloot schepen die in de verte ligt te wachten om in de haven van Lomé goederen voor heel West-Afrika te lossen en te laden. Zonder nog te spreken van de ‘strandkinderen’ die lopen te bedelen, voor zichzelf een paar kokosnoten uit de bomen gooien – ook een attractie waar we ijverig foto’s van maken! - en dan worden weggejaagd door één van de toezichters op het terrein.

Lomé heeft ook een paar opvallende gebouwen en monumenten – en misschien zijn daar ook wel kaarten van…? Maar om de hoek lopen de kinderen op blote voeten in het vuil, verkopen mannen, vrouwen én kinderen alles wat je je maar kunt bedenken om toch maar het hoofd boven water te houden. En dat water is niet het warme zeewater … Kun je dat dan wel doen?

Wij (groep A) hebben ook een toeristische uitstap gemaakt naar het noorden. Er is heel wat groen en natuur. Verderop is het wat bergachtiger. En - spijtig voor wie het clichébeeld van Afrika wil doorbreken - er zijn zelfs nog huisjes met strooien dak!  De mooiste vlinders vind je naast de weg te koop in kistjes onder een glazen dekseltje. Er is een vervallen ‘kasteel’ uit de jaren ’40 maar spijtig genoeg stond de waterval droog … 

Ook hier onderweg: kraampjes met ananas en banaan, mango’s, cacao, houtskool … in de hoop wat te verkopen. In het stadje verderop wordt weer van alles aangeboden … een gids die je aanklampt (dat wij ‘toeristen’ zijn zien ze immers van ver). Een verkoper van houtsnijwerk die driftig gebaart van te stoppen …

Nee, voor hen zijn er ook geen ‘zonnige groeten uit Togo’.

Frans.

De fabeltjeskrant

Over Afrika wordt er heel wat de wereld ingestuurd. Soms zijn het fabeltjes of verhalen gebaseerd op vooroordelen. Soms blijkt het de harde realiteit te zijn.

Laat ons even een opsomming maken:

-          In Afrika is er geen eten: in tegendeel over wat er gezegd wordt, is er hier in Togo een overvloed aan eten aanwezig. Ik heb zelden zoveel eten bij elkaar gezien, als bij de bezoeken aan de plaatselijke markt. Eten is er zeker voldoende, alleen hebben niet alle mensen voldoende geld om het te kopen.

-          De mensen wonen er in hutjes met een strooien dakje: op het platte land merken we dat dit voor sommige families inderdaad zo is.

-          De kindjes in Afrika hebben dikke buikjes omdat ze geen eten hebben: dit klopt niet helemaal. We merken dat vele kinderen hier inderdaad dikke buikjes hebben. Dit komt echter niet van te weinig te eten, maar van te eenzijdige voeding. Omwille van het beperkte budget wordt er meestal gekozen voor voedsel dat het hongergevoel snel en lang stopt. Ook zijn de mensen hier vaak onwetend op het vlak van gezonde voeding. Ze hebben er geen besef van hoe belangrijk het is om groenten en fruit te eten. Bovendien zijn dit ook dure etenswaren, die ze zich ook weer niet kunnen permitteren.

-          In Afrika hebben ze niets: in Togo is alles voorradig. Denk aan iets en je kan het hier wel vinden. Alleen geldt ook hier weer dat de meeste mensen geen geld hebben om het te kopen.

-          De vrouwen lopen rond met een kruik op hun hoofd: klopt volledig. Dit gaat zelfs veel verder. De vrouwen hier lopen zelfs met hun volledige huisraad op hun hoofd. Ze stapelen in de breedte en in de hoogte.

-         
      De mensen lopen op blote voeten: we zien weinig mensen op blote voeten rondlopen. Meestal dragen ze teenslippers.

-          Zwarten zijn lui: de mensen zijn hier inderdaad traag, maar dit heeft weinig te maken met lui zijn. Het is hier zo warm dat je de ganse dag loom bent en amper vooruit geraakt. Door dit warme weer heb je ook regelmatig nood aan een dutje. En dit hebben we aan den lijve ondervonden!

 “Ze weten hier niet beter”: ze weten echt WEL beter!

Bericht van Tonia: Is het leven een feest?

Zonnig Afrika! De gewone mensen op de straat overleven van wat de natuur hen geeft. Duizenden verkoopstandjes – 4 palen en een dak van gedroogde palmbladeren – is hun enig inkomen. Bananen, ananas, papaja’s, mango’s, appelsienen, cacao,… en nog meer onbekende fruitsoorten en groenten. Dus de natuur zorgt voor een beetje inkomen.

Je ziet ze staan van ’s morgens vroeg tot de ‘ganse nacht’. Om 22u staan er nog veel om te verkopen, terwijl hun kinderen liggen te slapen op de grond of op een bankje. … is het dit?

Bij ons zeggen ze heb je meubelen, heb je huisgerief, dan kan je trouwen met je lief. Awel, ga hier in elk dorp langs grote wegen, daar is van alles te vinden. Je kan het zo gek niet bedenken. Tafels, stoelen, bedden, kasten, zetels, lampen, TV’s, radio’s, zelfs mooi versierde doodskisten.

Voor kleding kan je ook terecht, schoenen, broeken, T-shirts, BH’s, stoffen, handtassen, juwelen, … (Veritas toestanden).

Ook de mannen kunnen hier hun gading vinden. Sleutels, moeren, nagels, riemen, elektriciteit, planken, sloten, autobanden, fietsen, …

Maar… als je alles bij elkaar telt, het meeste wat je hier ziet zijn de moto’s. Er wordt degelijk in gehandeld. Diegenen die er een hebben, zijn er ongelofelijk mee bezig: wassen, poetsen, opblinken,… het is hun rijkdom. Maar het dient vooral al vervoermiddel en taxi.

Eten maken hoef je ook niet per se te doen, want er staan vele kraampjes met gebakken vis, escargots, garnalen, kippen, iets wat op saté’s lijkt, brood en groenten, …

Wil je mooi zijn geen probleem. Je kan je haar laten doen met extensions, pruiken, je nagels laten verzorgen, je voeten een pedicure geven,…

Maar het spreekwoord klopt echt ‘wij hebben in Europa de klok. De Afrikanen hebben de tijd.’ Of geduld is een erg mooie deugd.

(Tekst: Tonia)

Vrijdag in Kara.

Marijke en Katleen maken het verslag.
We hebben samen ontbeten in een restaurant. Dit klinkt mooi maar het ontbijt was zeer sober. Er was met moeite 1 stukje frans brood voorzien van confituur. We hadden een schotel kaas bijbesteld die bestond uit 4 kleine stukjes kaas. Dit kostte ons 4 euro wat voor hier ongelooflijk duur is.
Vervolgens 2 scholen bezocht: een publieke en een private school.
Wat ons opviel tijdens het bezoek aan de publieke school:
- 60 - 80 leerlingen per klas; gemend en met 3 op een bankje in een lokaal zonder verluchting
- een minimum aan syndicale werking maar grote vraag naar noodzakelijke bijkomende lesmiddelen.
- men streeft naar een hogere verloning.

Bij de private scholen is de situatie nog schrijnender.
- geen verloning die de verlofperiodes / 3 maanden
- betaald per uur
- moeten meer werken dan de uren die ze registreren en uitbetalen
- elk jaar zoeken naar personeel die aan deze voorwaarden willen werken waardoor de kwaliteit van het onderwijs onvoldoende is.

Spijtig is er een versnippering aan syndicake werking terwijl er nood is aan een structurele organisatie. De overheid kijkt enkel toe.

Bezoek op donderdag aan het ziekenhuis St.-Luc.

Hilde; onze verpleegkundige; schrijft haar ervaringen neer.
Ziekenhuis is een groot woord. Meer te vergelijken met een huisartsenpost van bij ons. gecombineerd met een materniteit en een raadpleging van Kind en Gezin en een apotheek. Ze behandelen er cardiologische aandoeningen. Eeg nemen; het maken van  bloedanalyses en ook bloedtransufies zijn mogelijk. Het bloed komt van een bloedtransfusiecentrum op 52 km hier vandaan. Het is daar in Sokode dat de mensen ook naartoe moeten voor een meer gespecialiseerde behandeling. De meeste patienten komen per moto of te voet en St.- Luc ontvangt mensen die tot op maximum 50 km wonen. De meeste patienten worden behandeld voor malaria of aids.In de materniteit verblijven de jonge moeders tot 3 dagen na de bevalling. Ze komen terug voor controle na 8 dagen en na 6 weken. Een keizersnede is hier niet mogelijk. In het centrum van Kind en Gezin worden de kinderen gevolgd tot de leeftijd van 5 jaar. Ondanks deze opvolging is de kindersterfte groot. Juiste getallen kan men ons niet direct geven.

Nog enkele beschouwingen van mezelf. We zien een groep van oude gebouwen in de koloniale stijl. De materialen zijn alles behalve nieuw maar de inzet van de aanwezige verpleegsters is groot. De vele jonge moeders met hun kinderen van amper 14 dagen oud vertederen iedereen in de groep.