WAGES-project; visverkoopsters op de markt in Lomé

Deze voormiddag bezochten we op de markt in Lomé enkele vrouwen die een microkrediet kregen. We werden daarbij begeleid door Junior Mayede, verantwoordelijke voor het sparen en de kredieten bij WAGES. Tussen de kraampjes en de stapels gerookte vis vertelden ze het volgende.
"Wij zijn een groep van 3 vrouwen die nu voor het derde jaar op rij een microkrediet hebben gekregen. Met dat geld gaan we 2 keer per maand gerookte vis kopen in Benin. Die verdelen we hier en verkopen we op de markt. Zo hebben we zelf een beter inkomen en zijn we niet meer afhankelijk van tussenhandelaars of woekeraars die ons ook wel geld willen lenen, maar aan een veel te hoge intrest. Bij WAGES is die lager en worden we ook veel beter begeleid.
We leenden het eerste jaar 300.000 CFA ("sefa's") = 450 euro, het 2e jaar ook en nu 500.000 CFA (750 euro). Het geld mag alleen gebruikt worden voor de activiteit waarvoor we het aanvroegen, anders worden we geschorst.
We betalen elke maand 50.000 CFA terug, we sparen elk jaar 60.000 CFA en hebben elk nu een inkomen van 1000 CFA (= 1,5 euro) per dag. (Dat is ongeveer het bestaansminimum in Togo).
Het voordeel voor ons is dat we dit geld voor onszelf en onze kinderen kunnen gebruiken. We moeten ook een eigen bankrekening hebben, dus we zijn nu veel onafhankelijker van onze mannen.
Als groep steunen we mekaar ook. Vandaag is één van de vrouwen niet op de markt omdat haar man gestorven is. Een 2e vrouw is bij haar gebleven om haar te steunen. De andere vrouwen verkopen ook hun vis zodat ze toch nog een inkomen hebben. We komen ook wekelijks op vrijdag samen om te praten over de verkoop en de problemen. Iedereen heeft ook een eigen taak binnen de groep. En zo zorgen we er ook voor dat iedereen blijft meedoen.
Na deze 3 jaar kunnen we eigenlijk geen krediet meer krijgen, omdat WAGES wil dat dan iedereen op eigen benen kan staan. Maar we zouden toch graag als groep blijven verder doen. En WAGES is aan het bekijken of dat toch niet kan ... ."

We hoorden van Junior ook dat meerdere vrouwen al gevraagd hebben om ook zo'n groep te kunnen opstarten. Maar ze remmen dat nog even af om eerst deze groep goed op het spoor te hebben. Ook wel omdat ze dan natuurlijk wel mekaars concurrenten wat worden ....
Deze vrouwen waren heel gelukkig met het initiatief. En dit soort gerookte vis is blijkbaar heel geliefd in Togo. Dus er zullen zo nog wel wat van die groepen komen.
(Verslagje van Frans - met de groeten aan de kinderen en de juffen van De Wijsneus in Wortel)

Op het platteland

Woensdag is onze groep in twee gesplitst en hebben we de hoofdstad verlaten. Onze groep bestaat uit Annelies, Frans, Hans, Hilsande, Jos, Tonia en ikzelf.

We zijn naar het platteland getrokken, waar we een aantal projecten van WAGES en CSTT bezocht hebben. We hebben onder andere een groep vrouwen bezocht in Abobo die door middel van een microkrediet een handel opgezet hebben in het roken van vis, we zijn op bezoek geweest bij een mutualiteit, hebben arbeiders gesproken over hun arbeidsomstandigheden in de fabriek,...

De leefomstandigheden op het platteland zijn nog primitiever en nog meer erbarmelijk dan in de hoofdstad. We hebben echt aangrijpende taferelen gezien. Om stil van te worden!

Schone kleren campagne

Vandaag hebben we ons 100% als vrouw gedragen. Zelfs een aantal mannen in ons gezelschap gingen helemaal mee op in ons 'laat ons even lekker gaan shoppen' bevlieging.

Ons verhaal begint vanmorgen. Hilsande en ikzelf gingen even op bezoek bij de dame in het winkeltje aan de overkant. Buiten spullen verkopen, is ze ook kleermaker. Dat bracht ons natuurlijk op geweldige gedachten. Tussen de bezoeken van de dag, was het ook meteen een zoektocht naar het juiste stofje.

Al snel werden een aantal medereizigers mee gebeten door deze microbe en stonden we met zijn allen stofjes uit te zoeken op de plaatselijke markt.

Met het stofje onder de arm, zijn we opnieuw langsgegaan bij de dame in het winkeltje. Patroontjes kiezen, de kleur van knoopjes, wel of geen kraagje,... Iedereen bestelde zijn perfecte ontwerp.

Buiten het feit dat we volgende week een unieke Afrikaanse outfit hebben, hebben we gezorgd voor werkgelegenheid. En nog belangrijker, we hebben een faire prijs betaald voor onze spullen.

Salut camerades! Camerades salut!

Dinsdag wordt bijna afgerond. Vandaag offerfeest (feestdag) en het programma moet worden aangepast. De geplande bezoeken aan de Zone Franche (vrijhandelszone) kan niet doorgaan omdat de fabrieken gesloten zijn. De vakbondsafgevaardigden staan ons wel op te wachten en gaan enthousiast in gesprek. Daarna een rondrit door deze ommuurde fabriekzones en de armoede aan de buitenkant is schrijnend. Een aantal mensen  wonen in erbarmelijke omstandigheden. Massa's afval, wegen die zo goed als onberijdbaar zijn, ....  schrijnend. En dan een rit door de overheidswijk met grote statige gebouwen, monumenten, .....het contrast is (te) groot. Om 18.00 uur een bijeenkomst met een grote groep vakbondsmensen uit de vrijhandelszone waar de vakbonden pas sinds 2009 officieel erkend zijn. Er wordt gestart met het animeren van de groep door het roepen van de slogan Salut camerades en camerades salut. Iemand roept en de rest antwoord. Er wordt gezongen en wij brengen voor de eerste keer ons eigen lied:Vivre la solidarite. Na de officiële sprekers nemen de mensen van de werkvloer spontaan zelf het woord met hun getuigenissen. Een mooie avond met veel wederzijdse ver- en bewondering. Nadien nog een lekkere pizza en nog eentje in de hotelbar. Morgen splitsen we op in twee groepen. Groep À gaat naar het zuiden van Togo en zelf ga ik met groep B een 300 kilometer richting Noorden. Eindelijk weg uit de hoofdstad!

Een kleurling in Afrika

Sinds onze aankomst hier in Togo is me een nieuw gevoel overkomen. Het gevoel dat je krijgt wanneer je kleur van je huid anders is dan de meerderheid van de mensen om je heen.

Het is een apart gevoel, soms positief, soms negatief. Je loopt de ganse dag in de 'picture'. Starende, bewonderende, afkeurende, vragende, kwade, vriendelijke, boze, lieve, nieuwsgierige,... blikken. Ogen die je aankijken, gezichtsuitdrukkingen,... Genoeg om je elke minuut 'anders' te voelen.

Ik heb me nooit zo 'blank' gevoeld dan de laatste dagen.

Is dit het gevoel dat wij geven aan onze gekleurde landgenoten?
Is dit het gevoel dat ik hen geef?

Maandag volgens.........

Vandaag enkele 'getuigenissen' van de deelnemers over hoe zij de dag beleefden!

Marijke en Katleen:  ' De werking van SADD was imponerend en inspirerend, wetende dat het een zeer jonge organisatie is (10 jaar) met een zeer brede kijk op de samenleving.Ze spelen enorm in op de bestaande problematieken verspreid over verschillende groepen van mensen'.

Jos: ' Het verschil in stijl bij Wages in vergelijking met de andere organisaties......Ervaren dat voodoo echt wel leeft bij de mensen die ons begeleiden'.

Annelies: ' Ik was vandaag sterk onder de indruk van SADD. Van hun acties, hun resultaten, hun competentie en hun bescheidenheid. Mijn hoedje af!'.

Hilde: 'Land van contrasten. Dure auto's en veel armoede. Slimme mensen bij de organisaties die nog in voodoo geloven'.

Tonia: ' Warm, druk-druk-druk op straat, horen-zien-niet altijd verstaanbaar, beseffen dat wij het geluk hebben op de juiste plek geboren te zijn, wetend dat we dankbaar moeten zijn, begrijpen dat hulp weinig helpt maar dat mentaliteit moet veranderen, geduld is een mooie deugd, wij eten goed/tegoed, fijne groep,......

Frans: 'Togo een land met veel gezichten en overal zie je massa's mensen, kinderen, moto's, kraampjes, afval, stof en zweet.  IAO wat is dat? Voor een land als Togo tocht heel belangrijk!

Zondag kleurt Afrikaans.

Maandag lokale tijd 21.00 uur. Thuis 23.00 uur en al zeker een aantal slapers. Slapen hier is niet zo evident. Niet alleen vanwege de warmte maar vooral vanwege de beklijvende ervaringen. Alles vertellen is onmogelijk maar toch een aantal zaken die we willen delen. Nieuws  van zondag. Gisteren  eerst veel cijfers en officiële uitleg van CSTT (vakbond)  en daarna samen eten in een 'beter' restaurant. Proberen een gesprek aan te knopen met de gasten. Ze antwoorden maar gaan zelf niet in dialoog. Raar dat zij geen vragen hebben over onze situatie. In de namiddag met François (adjunct-secretaris)naar Festival du masque. Een voodoo-ritueel om de overleden broer van Francois te begeleiden naar het hiernamaals. De grote groep aanwezigen waren echt bang van de gemaskerde dansers en wij mochten mee deel uit maken, samen met de naaste familie, van deze unieke gebeurtenis. 14 blanken in een massa van Afrikanen.......iemand zei 'ik heb me nog nooit zo blank gevoeld'. Daarna terug een snack en dan verbroederen in het hotel.